ព័ត៌មានសុខភាព · ផ្អែកលើ CDC Clinical Brief

រោគសញ្ញា Hantavirus

Hantavirus បង្ករោគធ្ងន់ធ្ងរ ២ ប្រភេទ គឺ HPS (រោគសួត) និង HFRS (គ្រុនហូរឈាម + តម្រងនោម)។ ទាំងពីរមានដំណាក់កាលដំបូងស្រដៀង ជំងឺគ្រុនផ្តាសាយ ធ្វើឱ្យរោគវិនិច្ឆ័យពិបាក។

រយៈពេលប្ណើរ (Incubation period)

HPS

១ ទៅ ៨ សប្តាហ៍

ជាធម្មតា ២ ទៅ ៤ សប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីការប៉ះពាល់ — មុនពេលរោគសញ្ញាចាប់ផ្តើម។

HFRS

១ ទៅ ៨ សប្តាហ៍

ជាធម្មតា ២ ទៅ ៣ សប្តាហ៍។ អាចវែងជាងនេះបន្តិចសម្រាប់ Puumala virus។

HPS — ដំណាក់កាលរោគសញ្ញា

១

ដំណាក់កាល Prodromal (ថ្ងៃទី ១–៥)

រោគសញ្ញាស្រដៀងផ្តាសាយ — ពិបាកបែងចែកពីជំងឺធម្មតា។

គ្រុនក្តៅខ្ពស់ (> ៣៨.៥°C)
ឈឺសាច់ដុំ ជាពិសេសនៅភ្លៅ ត្រគាក ពោះ
ឈឺក្បាល
អស់កម្លាំង ខ្សោយ
រាគ ក្អួត ចង់ក្អួត (ប្រហែល ១/២ នៃអ្នកជំងឺ)
វិលមុខ

២

ដំណាក់កាល Cardiopulmonary (ថ្ងៃទី ៤–១០)

ការកើនឡើងយ៉ាងរហ័ស នៃរោគសញ្ញាសួត — ជាដំណាក់កាលគ្រោះថ្នាក់បំផុត។

ពិបាកដកដង្ហើម (dyspnea) កើនឡើងលឿន
ក្អក ស្ងួត
ចង្វាក់បេះដូងលឿន (tachycardia)
សម្ពាធឈាមធ្លាក់ (hypotension)
ទឹករលាយក្នុងសួត (pulmonary edema) — អាចនាំឱ្យ cardiogenic shock
កម្រិតអុកស៊ីសែនក្នុងឈាមធ្លាក់

⚠ អាសន្ន: អ្នកជំងឺ HPS ច្រើនចូល ICU ក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោងបន្ទាប់ពីដកដង្ហើមពិបាក។

៣

ដំណាក់កាល Diuretic និងស្តារ (ថ្ងៃទី ៨+)

ប្រសិនបើជោគជ័យពីដំណាក់កាលទី ២ — រាងកាយចាប់ផ្តើមបន្សុទ្ធទឹក។ ការស្តារពេញលេញអាចយកពេល ច្រើនសប្តាហ៍។

HFRS — ៥ ដំណាក់កាល

១

Febrile (៣–៧ ថ្ងៃ)

គ្រុនក្តៅ ឈឺក្បាល ឈឺខ្នង ចង្អុរ ភ្នែកក្រហម មុខក្រហម។ Petechiae លើរាងកាយផ្នែកខ្ពស់។

២

Hypotensive (ម៉ោង–២ ថ្ងៃ)

សម្ពាធឈាមធ្លាក់ អាចមាន shock។ ចំនួនប្លាកាតធ្លាក់ — អាចមានការហូរឈាម។

៣

Oliguric (៣–៧ ថ្ងៃ)

បម្រិតតម្រងនោមធ្លាក់ — ទឹកនោមតិច/គ្មាន។ ការហូរឈាម អាចធ្ងន់ធ្ងរ (ច្រមុះ ស្បែក លាមក)។

៤

Diuretic (ច្រើនថ្ងៃ–សប្តាហ៍)

តម្រងនោមស្តារ — នោមច្រើនៗ (ឡើងដល់ ៣–៦ លីត្រ/ថ្ងៃ)។ ត្រូវគ្រប់គ្រង electrolyte។

៥

Convalescent (ច្រើនសប្តាហ៍)

ការស្តារពេញលេញ។ អ្នកជំងឺខ្លះអាចមានផលវិបាកសម្ពាធឈាមខ្ពស់រយៈពេលវែង។

ពេលណាត្រូវទៅពេទ្យ

ទៅពេទ្យភ្លាមៗ ប្រសិនបើអ្នកមានរោគសញ្ញាណាមួយខាងក្រោម ហើយបានប៉ះពាល់ជាមួយសត្វកណ្តុរ ឬបានធ្វើដំណើរទៅតំបន់ដែលមាន Hantavirus៖

គ្រុនក្តៅ > ៣៨.៥°C រួមនឹងឈឺសាច់ដុំខ្លាំង
ពិបាកដកដង្ហើម ឬដង្ហើមខ្លី
ទឹកនោមតិចខុសពីធម្មតា
ហូរឈាមមិនច្បាស់មូលហេតុ (ច្រមុះ អញ្ចាញ ស្បែក)
ចង្វាក់បេះដូងលឿន ឬប្រាក់សម្រាន្ត
ព្រួយចិត្ត សន្លប់ ឬវិលមុខធ្ងន់ធ្ងរ

ពេលទៅពេទ្យ សូមប្រាប់គ្រូពេទ្យ៖

តើអ្នកបានប៉ះពាល់ជាមួយសត្វកណ្តុរ ឬបរិវេណដែលមានដាន rodent ទេ?
តើអ្នកបានធ្វើដំណើរទៅខាងក្រៅប្រទេសក្នុង ២ ខែចុងក្រោយទេ? (ជាពិសេស អាមេរិកខាងត្បូង, អឺរ៉ុប, អាស៊ីខាងជើង)
តើមានអ្នកផ្សេងជុំវិញអ្នកមានរោគសញ្ញាស្រដៀងទេ?

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ

គ្រូពេទ្យអាចប្រើការធ្វើតេស្តដូចខាងក្រោម៖

ELISA / IFA: រកអង្គបដិរាង IgM និង IgG ប្រឆាំងនឹង Hantavirus។
RT-PCR: រកសារធាតុ RNA នៃមេរោគ — មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងរយៈពេលមុនៗ។
Chest X-ray / CT: រកទឹករលាយនៅសួត (pulmonary edema)។
CBC: ប្លាកាតទាប (thrombocytopenia) ជាសញ្ញាធម្មតា។
Creatinine, BUN: ឃ្លាំមើលមុខងារតម្រងនោម (សម្រាប់ HFRS)។

ភាពខុសគ្នាពីជំងឺផ្សេង

ដំណាក់កាលដំបូងនៃ HPS ជាទូទៅពិបាកបែងចែកពី គ្រុនផ្តាសាយ, COVID-19, គ្រុនចាញ់, ឬ Dengue។ សញ្ញាសំខាន់ដែលសង្ស័យ Hantavirus៖

រោគសញ្ញាគ្រុនក្តៅ + ឈឺសាច់ដុំ រួមជាមួយការប៉ះពាល់ rodent ច្បាស់លាស់
ប្លាកាតទាបរហ័ស
ការអភិវឌ្ឍដ៍ពិបាកដកដង្ហើមក្នុងរយៈពេលតិចជាង ៤៨ ម៉ោង

ប្រភពព័ត៌មាន: CDC Clinical Brief — HPS (2025), CDC HAN 00528 (2026), Cleveland Clinic, និងវេជ្ជសារស្រាវជ្រាវដែលបើកចំហ។